W dniu dzisiejszym podpisano umowę o dofinansowanie projektu „Zagospodarowanie wód opadowych na terenie Miasta Gorzowa Wielkopolskiego – Etap III”.
Przedsięwzięcie realizowane będzie w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), działanie FENX.01.02 Adaptacja terenów zurbanizowanych do zmian klimatu.

Umowę zawarto pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, reprezentowanym przez Zastępcę Prezesa Zarządu NFOŚiGW Roberta Gajdę, a Miastem Gorzów Wielkopolski, reprezentowanym przez Prezydenta Miasta Jacka Wójcickiego.

Projekt stanowi kontynuację działań miasta w zakresie adaptacji do zmian klimatu i odpowiada na rosnące wyzwania związane z intensywnymi opadami oraz przeciążeniem systemów odwodnienia. Jego założeniem jest rozwój rozwiązań umożliwiających skuteczne zatrzymywanie, retencjonowanie i zagospodarowanie wód opadowych w miejscu ich powstawania. 

Celem projektu jest zwiększenie odporności Gorzowa Wielkopolskiego na skutki zmian klimatu poprzez rozwój i usprawnienie systemu gospodarowania wodami opadowymi. Realizacja przedsięwzięcia przyczyni się w szczególności do:

- zwiększenia retencji wód opadowych, 
- ograniczenia ryzyka występowania lokalnych podtopień, 
- poprawy funkcjonowania systemu kanalizacji deszczowej, 
- rozwoju zielono–niebieskiej infrastruktury, 
- podniesienia jakości przestrzeni miejskiej oraz warunków życia mieszkańców.
 

Zakres przedsięwzięcia został zaplanowany w sposób kompleksowy i obejmuje zadania odpowiadające na zidentyfikowane potrzeby w zakresie gospodarowania wodami opadowymi na terenie miasta. W ramach projektu przewidziano realizację następujących zadań:

1.    System zagospodarowania wód opadowych w środkowo-zachodniej części miasta

Zadanie obejmuje realizację kompleksowego systemu zagospodarowania wód opadowych, mającego na celu poprawę funkcjonowania infrastruktury odwodnieniowej oraz ograniczenie ryzyka lokalnych podtopień, w tym:

- budowę kanalizacji deszczowej o łącznej długości ok. 4 km,
- wykonanie trzech zbiorników retencyjno–rozsączających o pojemności ok. 200 m³ każdy,
- budowę urządzeń podczyszczających, w tym separatorów i osadników,
- wdrożenie rozwiązań odciążających istniejące kanały,
- przebudowę infrastruktury towarzyszącej oraz wykonanie rowów ochronnych.

Realizacja zadania umożliwi skuteczne zagospodarowanie wód opadowych na obszarze ok. 69 ha, zwiększy zdolności retencyjne systemu oraz przyczyni się do ograniczenia zagrożeń związanych z podtopieniami.

2.    Budowa zielonego parkingu przy ul. Rejewskiego

W ramach inwestycji powstanie nowoczesny parking o charakterze retencyjnym i ekologicznym, zaprojektowany z wykorzystaniem rozwiązań sprzyjających zagospodarowaniu wód opadowych oraz poprawie jakości przestrzeni miejskiej.

Zakres zadania obejmuje:

- wykonanie nawierzchni przepuszczalnych umożliwiających infiltrację wód opadowych,
- realizację ogrodów deszczowych oraz terenów zielonych,
- budowę podziemnego zbiornika retencyjnego,
- zastosowanie systemów podczyszczania wód opadowych, 
- wykonanie infrastruktury dla rowerów.

Na terenie parkingu przewidziano około 278 miejsc postojowych, w tym miejsca dla osób z niepełnosprawnościami, a także elementy wykorzystujące odnawialne źródła energii.

Realizacja inwestycji przyczyni się do zwiększenia retencji wód opadowych, ograniczenia ich odpływu do kanalizacji oraz poprawy funkcjonalności i estetyki przestrzeni miejskiej.

3.    Zwiększenie powierzchni biologicznie czynnych

Projekt obejmuje również działania ukierunkowane na poprawę warunków środowiskowych w przestrzeni miejskiej poprzez zwiększenie udziału powierzchni biologicznie czynnych, w tym:

- rozszczelnienie wybranych powierzchni utwardzonych, umożliwiające naturalną infiltrację wód opadowych, 
- wykonanie 39 rabat oraz elementów zielono–niebieskiej infrastruktury,
- budowę 30 zielonych przystanków komunikacji miejskiej wyposażonych w elementy roślinności oraz rozwiązania wspierające retencję wód opadowych.

Realizacja tych działań przyczyni się do poprawy mikroklimatu miasta, zwiększenia retencji wód opadowych oraz ograniczenia efektu miejskiej wyspy ciepła.

Nie tylko inwestycje, także edukacja

Oprócz działań informacyjno-promocyjnych projekt obejmuje również szeroki komponent edukacyjny skierowany do mieszkańców. W jego ramach planowane są m.in.:

- programy informacyjno-edukacyjne w mediach,
- film i materiały multimedialne o projekcie,
- akcje edukacyjne i kampanie społeczne,
- materiały i gadżety promujące wiedzę o zmianach klimatu,
- ścieżki edukacyjne i tablice informacyjne w terenie.

Działania te mają zwiększyć świadomość mieszkańców w zakresie zmian klimatu i pokazać, jak każdy z nas może wspierać retencję wody i dbać o środowisko.

Efekty realizacji projektu

Realizacja projektu przyniesie wymierne efekty w zakresie poprawy gospodarowania wodami opadowymi oraz zwiększenia odporności miasta na skutki zmian klimatu.

W szczególności przyczyni się do:

- zwiększenia zdolności retencyjnych systemu gospodarowania wodami opadowymi, 
- ograniczenia ryzyka występowania lokalnych podtopień, 
- usprawnienia funkcjonowania infrastruktury odwodnieniowej, 
- rozwoju zielono–niebieskiej infrastruktury, 
- poprawy dostępności terenów zielonych i przestrzeni rekreacyjnych. 
Efekty realizacji projektu będą odczuwalne zarówno na poziomie lokalnym, jak i w skali całego miasta, przyczyniając się do poprawy bezpieczeństwa oraz jakości życia mieszkańców.

Odbiorcy projektu

Bezpośrednimi odbiorcami projektu są mieszkańcy obszarów objętych inwestycją, w szczególności terenów narażonych na występowanie podtopień.

Zakres oddziaływania projektu został określony za pomocą wskaźników rezultatu, które wskazują liczbę osób korzystających z efektów przedsięwzięcia:

- ludność odnosząca korzyści ze środków ochrony przed zagrożeniami klimatycznymi – 664 mieszkańców, 
- ludność mająca dostęp do nowej lub udoskonalonej zielonej infrastruktury – 104 947 mieszkańców. 
Z efektów projektu korzystać będą również pozostali mieszkańcy miasta, użytkownicy przestrzeni publicznej, instytucje i przedsiębiorcy, a także osoby korzystające z infrastruktury komunikacyjnej i rekreacyjnej.

Realizowane działania przyczynią się również do zwiększenia świadomości społecznej w zakresie ochrony środowiska oraz adaptacji do zmian klimatu.

Znaczenie projektu

Projekt stanowi ważny element działań Miasta Gorzowa Wielkopolskiego ukierunkowanych na adaptację do zmian klimatu oraz zwiększenie odporności miejskiej infrastruktury na ekstremalne zjawiska pogodowe. 

Realizacja Etapu III to kolejny krok w kierunku budowania nowoczesnego, bezpiecznego i przyjaznego środowisku miasta. Wdrażane rozwiązania pozwolą na skuteczniejsze zarządzanie wodami opadowymi, ograniczenie negatywnych skutków intensywnych opadów oraz poprawę jakości przestrzeni miejskiej.

Dzięki inwestycji Gorzów Wielkopolski konsekwentnie rozwija systemy wspierające zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi, podnosząc komfort życia mieszkańców i dbając o przyszłość miasta.

Finansowanie

Projekt jest współfinansowany z Funduszy Europejskich w ramach działania FENX.01.02 Adaptacja terenów zurbanizowanych do zmian klimatu, w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027.

- Wydatki ogółem projektu: 51 060 589,86 PLN
- Dofinansowanie: 38 981 664,86 PLN 

Wydział Zarządzania Funduszami
fot. Bartłomiej Nowosielski